کابل کشی در ایستگاههای گاز به دلیل وجود محیطهای قابل انفجار و شرایط ویژه عملیاتی، نیازمند رعایت الزامات خاصی است که هم در سطح ایمنی و هم در دوام و عملکرد صحیح تجهیزات حیاتی است. در این مقاله، با استانداردهای مرجع، نوع کابلها، الزامات نصب، نحوه حفاری، تجهیزات محافظتی و کاندوئیتکاری مورد نیاز آشنا خواهید شد.
الزامات کابل کشی مناسب در ایستگاه های گاز به شرح جدول زیر است:
جدول زیر الزامات کابل کشی ایستگاه های گاز را به صورت کلی آورده است که باید در کابل کشی ایستگاه های گاز آنها را رعایت نمود
| ردیف | توضیحات |
| 1 | در کابل کشی ایستگاه های گاز رعایت استاندارد IGS-M-EL-007-1 برای کابلهای مورد استفاده الزامی است. |
| 2 | کابل کشی ایستگاه های گاز و نصب در محیط های قابل انفجار مطابق استاندارد EN60079-14 انجام شود. |
| 3 | استفاده از کاندوئیت ها مطابق استاندارد IGS-M-EL-001 در بخشی از مسیر کابل کشی ایستگاه های گاز که در معرض آفتاب و هوای آزاد قرار دارد، الزامی است. |
| 4 | تمامی کابل های مورد استفاده در ایستگاه های گاز که جهت تغذیه، داده و سیگنال استفاده میشوند باید از نوع زرهدار باشند. |
| 5 | تمامی کابل های مورد استفاده در ایستگاه های گاز که جهت سنسورهای آنالوگ استفاده میشوند باید از نوع ابزار دقیق زرهدار و شیلدار باشند. |
| 6 | کابل های مربوط به سیگنالها اعم از آنالوگ و داده باید از نوع ابزار دقیق به همراه ارت به صورت اورآلی و همچنین اسکرین باشند. |
| 7 | حداقل سایز رشته ها در کلیه کابلهای مورد استفاده اعم از تغذیه، داده و سیگنال نمره 1 باشد. |
| 8 | کابلها در فواصل بین رن و تابلو در عمق 60 سانتیمتر دفن شوند و از لوله پلیاتیلن با سایز 80 استفاده شود و از هر لوله حداكثر دو كابل عبور داده شود. عبور بیش از دو كابل از لوله حتي براي لوله هاي سايز بالاتر توصیه نميشود.
همچنين تمامي مسيرهاي حفاري كابل نبايد به صورت اريب باشند |
| 9 | کابل شبکه از نوع SFTP CAT6 از نوع شیلد و فویلدار باشد. |
| 10 | بر روي لوله هاي دفن شده، ابتدا يك لايه شن نرم ريخته شود و بر روي مسیر كابل گذاري، نوار خطر قرار داده شود. ابتدا آجر كاري و سپس خاك ریخته شود. همچنین مسیر كابل كشي باید با استفاده از لاين ماركر علامتگذاري شود. |
| 11 | در فواصل ماکزیمم 20 متر مستقیم و در نقاط تغییر جهت کابل دریچه منهول با ابعاد 70×70 سانتیمتر جهت کابل گذاری استفاده شود. |
| 12 | بر روی فونداسیون بتنی در ایستگاه باید از سینی کابل یا لوله فلزی جهت کابل کشی استفاده شود. در صورت استفاده از سینی کابل PVC که تحت اشعه مستقیم خورشید قرار داد سینی کابل باید از نوع ضد UV استفاده شود. |
| 13 | انجام کابل کشی و داکت کشی باید بگونهای باشد که کابلها حتماً از داخل داکت یا لوله فلکسیبل عبور کرده باشند. در محل تلاقی فلکسیبل و داکت از گلندهای شلاقی گالوانیزه استفاده شود و داکت توسط گردبر با سایز متناسب با فلکسیبل و گلند مربوطه سوراخ شود. |
| 14 | کلیه اتصالات سیم باید با استفاده از سرسیم و شماره سیم مناسب به تجهیز متصل گردد و به هیچ عنوان اتصالی بدون سرسیم و شماره سیم انجام نشود. |
| 15 | در داکت کشی باید دقت شود تا داکت مربوطه توسط لور پلاک و حداقل هر 40 سانتیمتر به یکی از سطوح مانند ساپورت یا فوندانسیون ایستگاه محکم شود. درب روی بدنه داکت به شکل مناسب و پایداری محکم شود و استفاده از بست کمربندی پلاستیکی یا سایر ادواتی که در اثر تابش آفتاب و دیگر عوامل محیطی دارای مقاومت کم هستند مجاز نیست. |
| 16 | دریچه منهول باید دارای ابعاد داخلی تمام شده 70 در 70 سانتیمتر بصورت پیش ساخته سیمانی باشد. همچنین ساخت و رنگآمیزی قاب و درب منهول با پروفیل سایز 3 و ورق گالوانیزه عاجدار ضخامت 4 و رنگ نارنجی کورهای باشد. درب دریچه آن با ابعاد 70 در 70 سانتیمتر با ورق ضخامت 3 میلیمتر، رنگ الکترواستایک یا گالوانیزه با کلاف دور و شاخک جهت نصب داشته باشد. |
| 17 | Stand Pipe بایستی با استفاده از لوله سایز 2 اینچ به ارتفاع 170 سانتیمتر به Base plate با ابعاد 20 در 20 سانتیمتر با ضخامت 4 میلیمتر دارای سوراخ در محل تقاطع لوله و صفحه برای عبور کابل و سوراخ در چهار گوشه صفحه برای رول بولت روی زمین جوش شده و رنگآمیزی مناسب شود. |
| 18 | در صورتیکه کارفرما به لاین مارکر نیاز داشته باش مشخصات آن به شرح ذیل است:
لاین مارکر دارای پایهای به ارتفاع 85 سانتیمتر است که در انتهای آن ورقی با طول 20 در 20 سانتیمتر بصورت شیروانی شکل جوش شده است. رنگ لاین مارکر الکترواستاتیک یا گالوانیزه است و عبارت “مسیر کابل” بر روی آن درج شده است. |
| 19 | کلیه نقشه های کابل کشی، نقشه ترمینال بندی در تابلوها (تبلوی RTU، JB، Ex JB و …) میبایست قبل از اجرا بصورت چاپی و فایل با فرمت اتوکد و پی دی اف جهت تایید در اختیار مشاور/ناظر قرار گیرد. پایه تابلو در ایستگاههای با ظرفیت C3 و CGS باید در کنار فوندانسیون ایستگاه و هیتر و از جنس قوطی فلزی ساخته شود؛ بنحویکه مرکز تابلو در ارتفاع 170 سانتیمتری از سطح زمین قرار گفته و پایهها در عمق 30 سانتیمتری زمین فرو رود و یک فوندانسیون با ارتفاع حداقل 20 سانتیمتر از سطح تمام شده زمین برای پایه ها ساخته شود. برای ایستگاههای با ظرفیت C1 و C2، تابلوها میتواند به صورت دیوارکوب نصب شود. |
| 20 | اتصال کلیه سنسورها و ترانسمیترها میبایستی توسط لوله فلکسیبل روکشدار و گلند ضد انفجار انجام شود و پس از تست و راهاندازی نهایی توسط شرینک حرارتی یا چسب آپارات آببندی گردد. |
| 21 | داکت کشی با داکت فلزی گالوانیزه سایز 5، 10 یا 20 (بسته به طراحی) و با فاصله حداقل 10 سانتیمتر از سطح زمین (با استفاده از ساپورت فلزی) انجام شود. |
| 22 | در محل ورود کابل از سمت سنسور/ترنسمیتر به داخل داکت فلزي، حتما باید از كاندوئيت فلکسیبل با اندازه مناسب استفاده شود. |
| 23 | براي كابلهايي كه احتمال پذيرش نويز را دارد، بايد از کاندوئیت جداگانه استفاده گردد (مانند كابلهايي كه در كنار جريان برق يا در نزديكي ايستگاههاي راديويي، ماهوارهاي قرار دارد). |
الزامات کاندوئیت کاری پس از کابل کشی ایستگاه های گاز در زیر آورده شده است:
| ردیف | مشخصه |
| 1 | انعطاف بالا |
| 2 | مقاوم در برابر فشارهای مکانیکی، خوردگی و اشعه ماوراء بنفش (UV)، عدم انتشار آتش |
| 3 | ضریب حفاظتی IP67 (محافظت کامل در مقابل نفوذ گرد و غبار و تاثیرات غوطهوری دائم در آب) |
| 4 | مقاومت حرارتی: 5- الی 90 درجه سانتیگراد |
| 5 | مقاومت فشاری: 1250 نیوتن (بازه “سنگین” استاندارد IEC 61386-1) و مقاومت کششی 100 نیوتن |
| 6 | مقاومت ضربهای: 2 کیلوگرم از ارتفاع 300 میلیمتر |
| 7 | مقاومت بالا در برابر خوردگی از داخل و خارج لوله |
| 8 | مقاومت با گلند متصل در مقابل بار آویزان: 450 نیوتن در 48 ساعت |
جمعبندی:
کابل کشی ایستگاههای گاز یک عملیات کاملاً تخصصی است که عدم رعایت استانداردهای فنی و حفاظتی میتواند منجر به خرابی تجهیزات یا حتی انفجار شود. استفاده از کابلهای زرهدار، دفن صحیح، محافظت مکانیکی، نقشههای دقیق و تجهیزات نصب مقاوم در برابر شرایط محیطی از الزامات اصلی است که تضمینکننده ایمنی، دوام و عملکرد صحیح شبکه گازرسانی خواهد بود.
پرسش و پاسخ :
1. چرا کابلهای ایستگاههای گاز باید زرهدار باشند؟
برای جلوگیری از آسیبهای مکانیکی، جوندگان و نفوذ جریانهای ناخواسته در محیطهای صنعتی و خطرناک، استفاده از کابل زرهدار الزامی است.
2. کابل ابزار دقیق چه تفاوتی با کابل معمولی دارد؟
کابل ابزار دقیق علاوه بر زره، دارای شیلد و ارت داخلی است که در برابر نویز و اختلالات الکترومغناطیسی مقاومت بیشتری دارد.
3. چرا استفاده از لوله پلیاتیلن محدود به دو کابل در هر لوله شده است؟
برای جلوگیری از تجمع حرارت و آسیب به کابلها، و تسهیل نگهداری و جایگذاری مناسب، عبور بیش از دو کابل توصیه نمیشود.
4. وظیفه لاین مارکر چیست؟
لاین مارکر مسیر دفن شده کابلها را برای نگهداری، تعمیرات و پیشگیری از حفاری اشتباه علامتگذاری میکند.
5. آیا کابلکشی با بست کمربندی مجاز است؟
خیر، بستهای پلاستیکی در برابر نور خورشید مقاوم نیستند و استفاده از آنها مجاز نیست؛ باید از لورپلاک یا ساپورت فلزی استفاده شود.
