[ez-toc]
مقدمه: چرا ایتالیا پیشرو در هوشمندسازی کنتور گاز است؟
در عصر گذار به انرژیهای پاک و مقابله با تغییرات اقلیمی، کنتور گاز هوشمند ایتالیا به عنوان یکی از پیشرفتهترین نمونههای نسل دوم کنتورهای هوشمند، نقش کلیدی در پایش دقیق مصرف، بهینهسازی انرژی و استفاده از ترکیبات سوختی جدید مانند هیدروژن دارد. در این مقاله به بررسی فناوریهای ارتباطی، استانداردها، برندهای مطرح و ویژگیهای کنتورهای خانگی و صنعتی در ایتالیا پرداخته میشود.
ویژگیهای کلیدی کنتور گاز هوشمند نسل دوم در ایتالیا
مهمترین خصوصیت کنتور گاز هوشمند ایتالیا، توانایی اندازه گیری گازهای ترکیب شده يعني ترکیب گاز طبيعي با هیدروژن برای مقابله با آلودگی محیط زیستی میباشد. در کشور ايتاليا در شروع به كارگيري نسل دوم هوشمندسازي، شركتهاي توزيع گاز سرمايه گذاريهاي زيادي در خصوص توليد كنتورهاي دقيق، ايمن و مطابق با محيط زيست كرده اند. اين همكاري ها با شركت هاي فعال در حوزه گاز براي رسيدن به يك محصول بهتر ادامه دارد.
در كنتورهاي هوشمند نسل دوم، ماژولهای ارتباطي كاملاً جاسازی شده در كنتور قرار دارند، البته در برخي از آنها امكان تعويض ماژول مخابراتي (به صورت پيچ و مهره) و ارتقا فناوري وجود دارد. جدول زیر به بررسي برخی از کنتورهاي هوشمند خانگي پرکاربرد در کشور ایتالیا می پردازد.
| نام کنتور | ویژگیها/ فناوری ارتباطی / پروتکل ارتباطی / مشخصات فنی |
| MeterSit Damusnext
G4/G6 GPRS / NB-IoT ]15[
|
شركت سازنده: MeterSit
نوع كنتور و تکنولوژی اندازه گیری: Micro Thermal Flow Sensing فناوري ارتباطي: NB-IoT (5G) پروتکل ارتباطی: DLMS/Cosem فواصل ارسال داده: ارتباطات مکرر جهت ارسال دادهها
امنيت: AES 128-bit ويژگيها: • اندازه گیری حجم گاز مصرفی در دما انجام شده و مستقل از فشار با جبران سازی انجام میشود. دو سنسور دما به طور متقارن در اطراف یک میکرو المنت گرمایی قرار میگیرند. در شرایط توقف جریان، هر دو سنسور، دمای یکسانی را اندازهگیری میکنند. با افزایش سرعت جریان، گرما از حسگر بالادست به سمت سنسور پایین دست منتقل میشود و اختلاف دمای اندازهگیری شده بین دو سنسور متناسب با دبی جرمی است (کنتور جرمی-حرارتی). • سیم کارت قابل تعویض در محل است و از محفظه باتری قابل دسترسی است. • سیستم ارتباطی داخلی: ارتباط رادیویی دو طرفه دادهها، دستورات و آلارمها. • آنتن یکپارچه با کارایی بالا • منحنیهای مصرف: ذخیرهسازی مصرف ساعتی و روزانه به مدت 72 روز. • ارتباط محلی از طریق NFC برای بهبود تعامل با کاربران نهایی. • باتری قابل تعویض 3.6 ولت تیونیل لیتیوم کلرید • دومین باتری داخلی 3.6 ولتی تیونیل لیتیوم کلرید برای پشتیبانگیری و افزایش طول عمر باتری اصلی. مشخصات فني: · Measuring range: G4 = 0.04 – 6.0 m3/h; G6 = 0.06 – 10.0 m3/h · Standard temperature for volume output: 15 °C · Operating temperature: -25 °C to 55 °C · Standard pressure for volume output: 1013.25 mbar · Max. operating pressure: 500 mbar · Accuracy class: 1.5 · Measuring Accuracy Qmin Qt: ± 3.0 % · Measuring Accuracy Qt Qmax: ± 1.5 % · Resistance to water, dust and impact: IP 65, IK 08 · ATEX: Zone 2, Ex II 3 G Ex nA IIA T6 Gc · Measurement and certifications MID certifications: Module B T10362 and Module D EC-193. OIML 137-1 (2012) · Type Approval: MID T10362 Module B and CE-193 Module D |
| SSM-ICON 250
ultrasonic
|
شركت سازنده: Pietro Fiorentini
نوع كنتور و تکنولوژی اندازهگیری: ultrasonic فناوري ارتباطي:NB-IoT, LTE-M (4G, 5G) پروتکل ارتباطی: DLMS فواصل ارسال: 4 ارتباط در روز ويژگيها: • دارای باتری برای مترولوژی با طول عمر 20 سال مشخصات فني: · Capacity: 7 m3/h at 0.125 kPa differential pressure, 250 cfh at 1/2”w.c. differential pressure · Measurement Range (Qmin – Qmax): 0.007 to 7.1 m3 /h, 0.25 to 250 cfh · Minimum Flow rate (Qstart): 0.007 m3/h, 0.25 cfh · Maximum Operating Pressure: up to 34.5 kPa, up to 5 psig · Ambient temperature: from -35°C to 55°C · Accuracy: Class 1 (according to ANSI B109.0) · Ingress protection: Compliant to IP67 and NEMA 4X · Power supplies and operating lifetime Lithium batteries 20 years for metrological battery (non-replaceable) Up to 20 years for communication battery (replaceable) · Hazardous area certification: Class 1 Division 1 Group D as per ANSI/ISA 121201 · The SSM iCON 250 is designed to meet ANSI B109.1, AGA Ultrasonic Gas Meters Engineering Technical Note as well as key features compliance of OILM R137, ANSI B109.0 (draft), PS-G-06 and EN14236. |
امکانات كنتورهاي هوشمند خانگي گاز مورد استفاده در کشور ايتاليا
در این بخش امکاناتی که در اکثر کنتور هوشمند خانگی نسل دوم کشور ايتاليا وجود دارد، ذکر میشود. اکثر کنتورهای گاز هوشمند در کشور ایتالیا برای اندازه گیری گاز طبیعی، بیومتان (RNG) و ترکیبات هیدروژن (تا 20 درصد) مناسب هستند. اين كنتورها داراي ويژگيهاي زير ميباشند:
- ضبط در فواصل زمانی با سه کانال برای حجم، فشار و دما.
- شیر قطعکننده: شیر قطع یکپارچه مطابق با استاندارد EN16314، که میتواند از راه دور کنترل شود.
- نظارت بر دستکاری داخل کنتور
- هشدارهایی برای سیگنال دادن به شرایط عملیاتی غیرعادی و هک مشکوک. همچنين دیتالاگر برای ضبط آلارمها و رویدادها وجود دارد.
- مجهز به حسگرهای نظارتی پیشرفته. میتواند جریان گاز را برای دما (آتش سوزی)، فشار بيش از حد یا رویدادهای لرزهای و زلزله از راه دور متوقف کند تا ایمنی مشترکین را افزایش دهد.
- ارتقاء نرمافزار: نرمافزار کاربردی را میتوان از راه دور به روز کرد.
- برخی کنتورها دارای پروتکل باز و ماژول ارتباطی قابل تعویض هستند.
- مدیریت تعرفه: مدیریت 3 تعرفه، با مصرف تقسیم شده به 5 باند تعرفه روزانه، که میتواند برای روزهای هفته، تعطیلات آخر هفته / تعطیلات عمومی و ساعات تابستانی برنامه ریزی شود.
- تشخیص پیشرفته: این کنتورها قادر هستند هر نوع خرابی در سنسورهای داخلی، شبکه ارتباطی یا هر بخش دیگری که به پردازنده مرکزی وصل شده است، شناسایی کنند. این ویژگیهای خودتشخیص پیشرفته از اینکه کنتور در حالت ناکارآمد عمل کند جلوگیری میکند. با نمايش نوع خرابی، هشداری به شرکت تأمین گاز میفرستد (اگر امکان آن وجود داشته باشد) و در صورت لزوم، جریان گاز را قطع میکند.
این کنتور همچنین قادر است از طريق هوا و راه دور (در فاز آزمایشی)، با تنظیم خود به طور مطلوب و بدون نیاز به تنظیمات اضافی، خود را كاليبره كند.
برخي ويژگيها در ارسال و دريافت توسط كنتور به طور مجزا اعلام شده اند که به شرح زير هستند:
- ارسال: خواندن روزانه کنتور، تعرفه زمان استفاده، تلاش برای دستکاری، موقعیت شير قطع کن، تشخيص و عيب يابي كنتور
- دريافت: دستور بستن شير قطع کن، دستور فعال کردن (باز شدن) شير قطع کن (البته قانون باز کردن شیر قطعکن به صورت حضوري ميباشد)، ارتقاء سیستم عامل، شماره سند کنتور گاز، تنظیمات زمان استفاده.
جدول مشخصات کنتورهای صنعتی نسل دوم در ایتالیا
در جدول زیر نام کنتور تجاری و صنعتی هوشمند نسل دوم استفاده شده در کشور ايتاليا به همراه پروتکلها و فناوریهای ارتباطی آن آورده شده است.
| نام کنتور | ویژگیها/ فناوری ارتباطی / پروتکل ارتباطی / مشخصات فنی |
| G10 – G16 – G25
(Commercial and light industrial) Damusnext MeterSit |
شرکت سازنده : MeterSit
فناوری ارتباطی: NB-IoT (5G) ماژول ارتباطی با قابلیتهای LTE-M1 و NB-IoT پروتکل ارتباطی : DLMS/COSEM امنیت: DLMS Security Suite 0; AES 128-bit encrypted communication. ویژگیها: · خروجی پالس مطابق استاندارد UNI TS 11291-5 برای مشتری نهایی در دسترس است. · ظرفیت بالا با عمر باتری 10 ساله · سیم کارت قابل تعویض در محل است و از محفظه باتری قابل دسترسی است. · سیستم ارتباطی داخلی: ارتباط رادیویی دو طرفه دادهها، دستورات و آلارمها. · آنتن یکپارچه با کارایی بالا. · منحنیهای مصرف: ذخیرهسازی مصرف ساعتی و روزانه به مدت 72 روز. · ارتباط محلی از طریق NFC برای بهبود تعامل با کاربران نهایی. · باتری قابل تعویض 3.6 ولت تیونیل لیتیوم کلرید. · دومین باتری داخلی 3.6 ولتی تیونیل لیتیوم کلرید برای پشتیبان و افزایش طول عمر باتری اصلی. مشخصات فنی · Type Approval: MID Module B and D, OIML R137-1 (2012) · Measuring range: G10 = 0.10 – 16.0 m3/h, G16 = 0.16 – 25.0 m3/h, G25 = 0.25 – 40.0 m3/h · Measurement and certifications: MID certifications Module B T10362 and Module D EC-193 ATEX certificate zone 1 TÜV CY 16 ATEX 0205648 Q. · Standard temperature for volume output: 15°C · Standard pressure for volume output: 1013.25 mbar · Operating temperature: -25°C to 55°C · Max. operating pressure: 500 mbar · Accuracy class: 1.5 · Measuring Accuracy Qmin Qt: ± 3.0 % · Measuring Accuracy Qt Qmax: ± 1.5 % · Resistance to water, dust and impact: IP 66, IK 08 · ATEX: zone 1, 1/2 (1) G Ex ia/ib mb (ia Ga) IIB T4 Ga/Gb, TÜV CY 18 ATEX 0206116 X Issue 03 |
نتیجهگیری: الگوی هوشمندسازی گاز در ایتالیا برای سایر کشورها
کشور ایتالیا با بهرهگیری از فناوریهای NB-IoT، DLMS/COSEM، و کنتورهای التراسونیک، توانسته است گامی بلند در مسیر هوشمندسازی شبکه گاز بردارد. این کنتورها نه تنها امکان ارسال و دریافت اطلاعات به صورت امن و لحظهای را دارند، بلکه با قابلیت تشخیص نشت، آتشسوزی و مدیریت تعرفه، نقش مؤثری در کاهش مصرف و افزایش ایمنی ایفا میکنند. ایران نیز میتواند با الگوبرداری از این مسیر و بومیسازی فناوری، به ارتقای کیفیت خدمات گازرسانی هوشمند کمک کند.
کشورهای اروپایی بهویژه ایتالیا، آلمان و فرانسه در زمینه توسعه و پیادهسازی زیرساخت اندازهگیری هوشمند گاز (AMI) پیشرو هستند. در این میان، کنتور گاز هوشمند ایتالیا نهتنها از پیشرفتهترین فناوریها مانند NB-IoT، LTE-M، DLMS/COSEM استفاده میکند، بلکه با قابلیتهای تشخیص نشت، قطع اضطراری گاز، اندازهگیری دقیق مصرف، و مدیریت تعرفه هوشمند تبدیل به الگویی برای سایر کشورها شده است.
در این کنتورها از تکنولوژیهای جرمی-حرارتی و التراسونیک برای اندازهگیری دقیق حجم گاز استفاده شده و ماژولهای ارتباطی کاملاً ادغامشده یا قابل تعویض هستند. علاوه بر این، امکان ضبط مصرف بهصورت ساعتی، هشدارهای نشت گاز، تشخیص هک، و ثبت دادههای آلارمها نیز از جمله ویژگیهای کاربردی آنهاست.
از آنجا که در آینده نزدیک ترکیب گاز طبیعی با هیدروژن یا بیومتان بهعنوان سوختهای پاک در شبکههای گازرسانی اهمیت بالایی خواهد داشت، کنتورهای نسل دوم در ایتالیا قابلیت اندازهگیری دقیق گازهای ترکیبی تا نسبت ۲۰٪ هیدروژن را دارند. این ویژگی آنها را برای شرایط زیستمحیطی آیندهنگرانه آماده میسازد.
پرسشهای متداول:
کنتور گاز هوشمند در ایتالیا چه تفاوتی با کنتورهای معمولی دارد؟
کنتورهای هوشمند نسل دوم در ایتالیا دارای ماژولهای ارتباطی NB-IoT و پروتکل DLMS هستند و میتوانند اطلاعات مصرف، وضعیت شیر قطعکن، تشخیص نشت و هشدارهای ایمنی را از راه دور ارسال کنند.
آیا این کنتورها برای گازهای جدید مانند بیومتان یا هیدروژن هم قابل استفاده هستند؟
بله، اکثر کنتورهای نسل دوم در ایتالیا قابلیت اندازهگیری گازهای ترکیبی تا 20 درصد هیدروژن و بیومتان را دارند.
کدام شرکتها کنتور گاز هوشمند در ایتالیا تولید میکنند؟
دو برند اصلی MeterSit و Pietro Fiorentini هستند که هر دو دارای مدلهایی با تکنولوژی پیشرفته Micro Thermal و Ultrasonic هستند.
آیا این کنتورها امکان بستن شیر گاز از راه دور را دارند؟
بله، شیر قطعکن در این کنتورها مطابق با استاندارد EN16314 طراحی شده و امکان کنترل از راه دور (فقط برای بستن شیر) را دارد. باز کردن شیر طبق قانون باید بهصورت حضوری انجام شود.
